Độc từ A-Z

Ép chín bằng thuốc độc

Mít, chuối, sầu riêng là những loại quả được rất nhiều người ưa thích. Tuy nhiên, để đáp ứng nhu cầu lớn từ người tiêu dùng, các thương lái đã không ngại ngần bơm hóa chất để biến những trái còn xanh, non, thành những thành phẩm chín vàng ươm hút mắt người tiêu dùng.

Những trái sầu riêng non bị ép chín bằng hóa chất thường chỉ có vài múi lép, nhạt thếch, thậm chí không ăn được. (Nguồn: Người lao động)

Trái cây còn xanh được tập kết về một địa điểm, các thương lái sử dụng thùng lớn (loại đựng sơn nước) đổ nước gần đầy, sau đó họ cho một loại bột có màu trắng đục vào khuấy đều thành một thứ hỗn hợp sền sệt. Họ chia một người chuyền sầu riêng, người còn lại dùng một thanh gỗ nhỏ dài cỡ chiếc đũa, một đầu được quấn vải dày, thọc sâu vào thùng dung dịch pha sẵn rồi bôi trực tiếp hóa chất vào cuống trái và xếp chúng thành một đống, dùng bạt phủ kín.

Được biết hóa chất này có tên Carbendazim và Tebuconazole. Đây là loại hóa chất diệt nấm theo phương thức lưu dẫn thuộc nhóm cực độc, chúng phân hủy chậm và có nguy cơ gây ung thư, quái thai, vô sinh. Người tiếp xúc với những chất này có thể bị hại gan và gây nguy hiểm khi chúng dính vào miệng và mắt. Tebuconazole đã bị Cơ quan Quản lý Dược và Thực phẩm Mỹ coi là một chất gây ung thư thuộc nhóm độc. Loại hóa chất này đã bị loại khỏi thị trường châu Âu.

Tôm hùm, cua bể siêu rẻ trên vỉa hè Sài Gòn: đồ ươn, đồ dạt

Gần đây, trên các đường phố Sài Gòn xuất hiện rất nhiều loại hải sản như tôm, cua, ghẹ, nghêu, hàu... được bày bán tấp nập với giá rẻ không ngờ. Như tôm sú 60.000 đồng/kg, tôm hùm 120.000-150.000 đồng/kg, nghêu 13.000 đồng/kg, cá mú 100.000 đồng/kg… Trong các loại hải sản vỉa hè này thì cua biển là phong phú nhất về giá. Một kg cua cùng loại được bán với giá từ 60.000-120.000 đồng tùy người bán và địa điểm. Do sự “rẻ bất ngờ” như thế nên rất nhiều người dân tò mò mua thử về ăn.

Một người bán hải sản trên đường Đỗ Xuân Hợp thừa nhận, hàng ở đây có giá rẻ ngoài lý do không tốn kém về chi phí mặt bằng còn vì là nguồn hàng dạt, hàng càng chết lâu, càng ươn thì giá bán càng rẻ. Ngoài ra, các loại tôm, cua, ốc biển nuôi… cũng bị dán nhãn hàng đánh bắt ngoài biển. Nhưng cũng theo tiết lộ của chị Dung, chỉ người bán có kinh nghiệm mới biết được hải sản nào là loại nuôi, đâu là loại đã ươn, vì người bán nào cũng có chiêu giữ cho hải sản chết có màu tươi như còn sống.

Yến sào hảo hạng: Độn tinh bột, rửa thuốc tẩy

Từ xưa đến nay, yến sào luôn là mặt hàng cao cấp được ưa chuộng bởi sự bổ dưỡng quý giá của nó. Tuy nhiên, cũng chính vì mang lại lợi nhuận cao, nên mặt hàng này thường xuyên bị làm giả bằng cách độn tinh bột và… rửa thuốc tẩy.

Công nghệ làm sạch yến sào bằng thuốc tẩy cũng được phơi bày trên nhiều trang mạng xã hội. Trên một blog, bài viết "Ăn tổ yến xem như đang tự sát" đề cập đến quy trình làm yến sào còn đính kèm hình ảnh chi tiết cho thấy, để làm sạch lông chim, tạo chất dính vào tổ yến, công nhân sau khi cắt nhỏ tổ yến đã ngâm vào thuốc tẩy. Sau vài tiếng đồng hồ, yến được vớt ra, để ráo và cho vào nước sôi trụng lần nữa cho bay mùi thuốc tẩy. Yến vụn này sẽ được cho vào khuôn, đóng thành tổ và đem sấy một ngày một đêm thì cho ra thành phẩm gồm nhiều dạng như: hình chiếc lá, hình tròn, hình dài...
Để biến thành huyết yến, hoặc yến đặc biệt bán giá cao hơn, người ta nhuộm thêm màu vàng, đỏ... Không chỉ phơi bày công nghệ làm yến sào mất vệ sinh, bài viết còn cung cấp thông tin Malaysia và Indonesia mỗi năm sản xuất ít nhất 800 đến 2.000 kg tổ yến. Một số nhà máy sử dụng H2O2 (hóa chất có độc tố rất mạnh, có thể gây ung thư, tuyệt đối cấm cho vào thực phẩm) để tẩy mùi tổ yến, còn SO2 và SO3 thì dùng để làm trắng tổ yến...

TS.BS Trần Thị Minh Hạnh, phó giám đốc trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM cho biết sử dụng thuốc tẩy để tẩy trắng tổ yến "có thể làm tổn thương niêm mạc dạ dày và niêm mạc ruột, nếu hấp thu vào máu sẽ ảnh hưởng xấu đến các cơ quan khác như gan, thận..."

Dùng hóa chất tái chế bún ôi thiu thành bún tươi

Loại bún cái được thu gom từ những bún bán không hết ở chợ được chủ cơ sở được quẳng vào cối xay bột rồi cho vào “nước thơm” để tái chế thành bún mới. Gạo được ngâm nước 3 - 4 ngày rồi đem xay bột. Mỗi cối bột xay cho vào một loại hóa chất tẩy trắng dạng bột trắng mịn. Khi bột được xay nhuyễn thì tiếp tục cho vào 10 gr hóa chất dạng bột màu vàng chanh mua từ chợ hóa chất Kim Biên, cho vào để rửa bún, giúp bún không còn mùi hôi; rồi cho tất cả vào máy đánh bột, để đánh trộn đều hỗn hợp "bột, bún cũ, hóa chất" nói trên. Sau cùng, cho tiếp một loại hóa chất khác cũng màu trắng nhưng có dạng như thuốc cốm, chất sau cùng này có công dụng chống mốc! (Lời khai của bà Hoa chủ cơ sở sản xuất bún Q.8 Tp, HCM).

Theo bác sĩ Trần Văn Ký (Hội Khoa học kỹ thuật an toàn thực phẩm VN), hóa chất dạng bột có màu vàng chanh nói trên cũng giống với hóa chất các cơ sở sản xuất bún ở tỉnh Tây Ninh sử dụng vừa bị cơ quan chức năng phát hiện (Báo Thanh Niên đã thông tin). Theo bác sĩ Ký, tinopal là chất tẩy trắng rất mạnh, thường được dùng trong công nghiệp, nó có tính ô xy hóa cao và rất hại cho cơ thể. Nếu sử dụng lâu dài, ảnh hưởng đến gan, thận, thần kinh, gây ra các bệnh mãn tính, và còn là nguy cơ gây ung thư. Với hóa chất màu trắng dạng thuốc cốm, một chuyên gia của Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm TP.HCM nhận định đây là chất chống mốc sodium benzoat - chất này không được phép sử dụng với nhóm tinh bột (trong đó có bún).

Loay hoay chọn thực phẩm sạch

Nhiều bà nội trợ đau đầu mỗi khi đi chợ. “Không ăn cũng chết mà ăn cũng chết”, chị Phương Thu (Đống Đa, Hà Nội) bức xúc, “cái gì cũng làm giả, cũng hóa chất thế này thì không biết ăn gì, nhà tôi có con nhỏ nên việc lựa chọn thực phẩm càng khó khăn hơn”. Cùng chung ý kiến chị Lan (Cầu Giấy, Hà Nội) cho hay, dù đã tẩy chay những món ăn vặt vỉa hè thì nỗi lo lắng về sức khỏe khi tiếp xúc với thực phẩm hàng ngày của chị vẫn không hết bởi nhìn những hàng rau xanh và non quá mức cho phép cũng khiến chị hoang mang. 

Giờ đây việc đi chợ và lựa chọn được những thực phẩm sạch quả thực khó khăn cho nhiều chị em phụ nữ.

Mẹo chọn thực phẩm sạch khi đi chợ

•    Nên lựa chọn địa điểm bán hàng có uy tín, chất lượng.
•    Lựa chọn những loại rau củ màu sắc tươi xanh tự nhiên, cầm chắc tay, nặng tay, bề ngoài nguyên vẹn không bị trầy xước.
•    Không mua những loại thực phẩm đã mọc mầm nhất là khoai tây, vì trong những mầm này có chứa chất solanine rất đắng và độc, sử dụng quá nhiều chất này có thể gây ngộ độc và ung thư, trong những trái cà chua xanh cũng có chứa nhiều chất solanine, cần phải ủ cho cà chua chín ngả sang màu đỏ để làm mất đi chất solanine rồi mới nên ăn.
•    Nhặt bỏ lá sâu dập, nát, gọt bỏ những chỗ củ quả bị nứt trầy xước, vì những vị trí này dễ bị ngấm chất độc hại nhất … sau đó đem rửa sạch và có thể ngâm trong chút nước muối để làm sạch các vi khuẩn còn bám trên rau củ.
•    Khi nấu luộc rau không nên đậy vung lại, cần phải mở vung, vì làm vậy vừa giúp rau được xanh hơn, và vì những chất hóa học thuốc trừ sâu còn sót lại có thể bay hơi ra ngoài khi ở nhiệt độ cao.
•    Không nên mua những loại củ quả được gọt sẵn ngoài chợ vì chúng không đảm bảo và những người bán có thể gọt bỏ đi những củ sâu bệnh để gọt chung vào đó, đồng thời nước ngâm hoa quả của họ không được đảm bảo vệ sinh, có thể khiến nhiều vi sinh vật bám vào đó.
•    Nếu có thời gian và điều kiện, bạn có thể trần rau củ qua nước sôi trước rồi đổ nước đó đi, để loại bỏ bớt các thuốc trừ sâu và vi sinh vật bám trong rau củ, sau đó bắc nồi canh nấu như bình thường, sẽ đảm bảo vệ sinh sạch sẽ hơn.
•    Chọn mua những loại thịt cá còn tươi, ngon, không có mùi, màu sắc tự nhiên không bị nhợt nhạt hay màu sắc lạ.
•    Thịt tươi, ngon phải có độ rắn chắc, đàn hồi cao, khi lấy ngón tay ấn vào thịt, không để lại vết lõm khi bỏ ngón tay ra và không bị dính.
•    Nếu mua gà sống có lông thì chọn con có bộ lông óng mượt, mắt tinh nhanh, mào đỏ tươi, chân bé, lườn căng.
•    Chọn những con cá mắt sáng, nhanh, chạm vào bơi nhanh, quẫy khỏe chứ không lù đù.

Dã Quỳ